شهر ديجيتالي
اين روزها اطراف ما پر از عکس هايي است که باتکنيکهاي ديجيتالي ساخت عکس آماده شده است اين عکسها نوعي از واقعيت مجازي هستند که ما آنها را در دنياي واقعي تجربه و دريافت ميکنيم.اين موضوع اولين گام در مسير جديدي است که شهرهاي هزاره اي با آن مواجهند.اين پديده به ما نشان ميدهد که تصاوِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِير اطراف ما از نظر نماِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِيش چقدر نفوذ پذِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِيرند و چگونه دنِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِياِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِي پشت اِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِين فضاها، پِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِيچِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِيده و قابل کنترل است.امروزه صفحه کامپيوتر نوعي عکس است اما حقيقت ماجرا اينست که ما در حال تجربه کردن گونه تازه اي از تصاوير پيرامونمان هستيم.
مابارها و بارها در موقعيتهايي قرار گرفته ايم که تصاوير اطرافمان واقعيت و را نشان مي دادند واقعيتي غير قابل کنترل ،حال در تجربه هاي جديد مجازي با اشاره بر روي مشتي نشانه ها کليک کردن،واقعيت هايي که دريافت کرده ايم بيشتر و بيشتر تحت کنترل ما در مي آيند.امروزه بيلبرد هاي بزرگ الکترونيکي در ، صفحات تلويزيون و کامپيوتر،تغيير و جايگزيني محدوده هاي فيزيکي شهرها را به ما نشان ميدهند.
فضاي سايبر(cyber space)در حال جايگزين شدن بافضاي واقعيست.
PostFordism و Fordism
Fordism
روش توليد محصول ايست که امروزه به طور روز افزون درکشورهاي صنعتي در حال فراگير شدن است.نقطه مقابل اين روش فرديسم است روش توليدي که نماينده ان کارخانه توليد اتومبيل Henry Fordاست. اين روش دو رکن اساسي دارد1) کارگران 2)خطوط توليد
Post-fordismداراي ويژگي هاي زير است
1)توليد و توزيع بر اساس فناوري اطلاعات
2)در نظر گرفتن علاقه و نوع مشتريان برخلاف روش قبلي که بر طبقه اجتماعي تاکيد مي کرد
3)رشد خدمات و بيشتر شدن کارگران يقه سفيد
4) گرايش هاي فيمينيستي در انتخاب نيروي کار
5)جهاني شدن بازار هاي اقتصادي
در ادامه به بررسي رابطه متد هاي اقتصادي و توليد فضا مي پردازيم
علاقه به حومه نشيني و هم چنين ضرورت شهرهاي ديجيتالي را ميتوان از منظر تغيير در روش هاي اقتصادي از fordism به postfordism نگاه کرد.
،Lfebvre يکي از اولين روشنفکراني بود که ارتباط بين روش توليد در يک دوران معين و تجربه هاي فضايي را مطرح کرد .روشهاي جديد توليد،فضاهاي جديد توليد مي کنند.براي مثال رشد بازرگاني در يونان باستان نياز به فضاي شهري را ايجاد کرد.
تغيير حالت از يک روش اقتصادي به روش اقتصادي ديگر مستلزم توليد فضاهاي جديد است.در کتاب (city of bit) ويليام ميشل رابطه خاصي بين ضرورت هاي جديد شهر ديجيتالي و تغييرات اقتصادي و تکنولوژي تعريف ميکند.
ويليام ميشل همچنين در باره روش هاي جديد توليد که تجربيات زماني و مکاني را تغير ميدهد صحبت ميکند.
روشهاي اقتصادي که تحت عنوان روشهاي توليداقتصادي جديد ازآن صحبت مي شود يک روش پست فرديستي توليد است که برپايه توليد انبوه بنا نشده است بلکه زير بناي آن رابطه اي خصوصي بين کارخانه ها و مصرف کنندگان آنهاست همچنين زير سازه آن ارتباطات قويست.
وقتي دقيق تر به روش فرديسم نگاه ميکنيم مي بينيم که توليد انبوه هر نوع کالا از قبيل اتومبيل،روزنامه،خوشبو کنندههاي هواو غيره در اين شيوه يک اشکال بزرگ و يک مزيت بزرگ دارد.
اشکال بزرگ آن اين است که هر نمونه از يک محصول که دقيقا شبيه ديگريست به دقت براي يک مصرف کننده ميانگين محاسبه و طراحي مي شود،مصرف کننده اي که وجود ندارد،يک مصرف کننده استانداردو اغلب مصرف کنندگان مجبور به استفاده از کالاهايي هستند که براي آنها توليد نشده است،حال تنها در صورتي که مصرف کننده به اندازه کافي ثروتمند باشد مي تواند بيرون از اين سازو کار هرچيزي که ميخواهد مثلا شلوار خود را به خياط سفارش دهد و اين مزيت هاي بي ارزش توليد انبوه است.
مي توان مزيت هاي توليد انبوه را با مزيت هاي روش توليد و توزيع بر اساس نيازهاي واقعي يک مشتري ترکيب کرد.
مثلا يک سي دي که از اتمهاي پلاستيک به وجود آمده است ميتواند حدودا 15 نمونه موزيک پرطرفدار در سبک کاونتري را در خود جاي دهد،که ويرايش کننده سي دي آنها را بر حسب محبوبيتشان در يک دهه،در کنار هم قرار داده است،حال براي کاهش هزينه ها تا حد ممکن اين سي دي به توليد انبوه ميرسد اما علاقه مشتريان يکسان نيست و مطمئنا همه آنها همه موزيک هاي اين سي دي را دوست نخواهند داشت.
همراه با ديجيتالي شدن انتقال اطلاعات در اينترنت ،ما مي توانيم به يک پايگاه اينترنتي موزيک مراجعه کنيم و پس از جستجو و پيدا کردن موزيک مورد علاقه مبلغ آن را به صندوق ديجيتالي پرداخت نماييم.بدين ترتيب شرکت توليد و ضبط اين موزيکها نيز ديگر نگران سيستم پيچيده پخش موزيک نيست،حالا هرکسي از هر جاي دنيا از کاتماندو تا يونان و اکلند وکاليفرنيا تا زلاندنو مي تواند به تمام آلبوم هاي موزيک سبک کاونتري دسترسي آسان داشته باشد.
اين مثال کوچک نشان ميدهد که تکنولوژي شبکه هايي مانند اينترنت راههاي جديد توليد و پخش اطلاعات را پيش روي ما گذاشته است.
دو ويژگي اين نوع روش توليد مهم است زيرا تجربيات فضايي مارا تغيير خواهد داد،اولي يک شبکه بزرگ ارتباطي است که توزيع واحد هاي ديجيتالي را امکان پذير مي کند و کاربران از هر کجاي دنيا را در يک فضاي ديجيتالي دور هم جمع مي کند.
دوميين ويژگي اين که اطلاعاتي که در اين شبکه رد و بدل مي شود در مورد تقاضاي مشتريان فردي، بسيار قابل گردش و قابل تنظيم است.
اين دو ويژگي همراه باهم موقعيتي را توليد مي کند که در آن، محدوده هاي شهري بيشتر وبيشتر به محدوده هاي ديجيتالي فضاهاي سايبر تغيير ماهيت ميدهند.
تمام فعاليت هاي اقتصادي،اجتماعي وآموزشي که در محدوده انعطاف پذير ديجيتالي اتفاق ميافتد تجربه هايي است که فضاهاي شهر ديجيتال را ايجاد ميکند.
شهر متحول شده
با توجه به ويژگي هاي روش اقتصادي post fordism
خريد و فروش و فعاليت هاي اقتصادي تنها در فروشگاههاي بزرگ زنجيره اي و مراکز خريد و فروش و بازار بورس اتفاق نمي افتد .
مفاهيمي مانند،پول،موزيک و خدمات،در سيم هاي اينترنت تغيير ماهيت پيدا کرده اند
شکل فيزيکي سکه اسکناس و سي دي در شهر ديجيتالي با واحد هايي از قبيل بيت عوض شده است.
بايد قبول کرد که مفاهيم شهري شکل ديگري به خود گرفته اند مثلا در دنياي اينتر نت ايا صفحه yahoo خود مفهوم ميدان را نمي دهد؟لبه ها محله يا و گرهها همه در شهر ديجيتالي وجود دارند ولي آنگونه که بايد باشند.
فضاهاي ديجيتالي
شهر ديجيتالي ،شهري است که هيچ مکان واقعي ندارد و هيچ فضايي را اشغال نمي کند ودر هيچ مکان فيزيکي وجود خارجي ندارد اما بيشتر کارکرد هاي مهم شهرهاي معمولي را داراست،از جمله مکاني براي داد و ستد و معاملات اقتصادي و همچنين فضاهاي خصوصي و عمومي و حتي يک مرکز تفريحي و مرکز آموزشي و همچنين فضاهايي مانند زندان براي تنبيه مجرمان .
ما مي توانيم از خودمان بپرسيم چگونه شهرديجيتالي که هيچ گونه وجود فيزيکي ندارد مي تواند در قلمرو سايبر وجود داشته باشد.
اگر اين نتروپليس يا شهر مجازي يا شهر ديجيتالي،وجود خارجي ندارد وشامل هيچ فضايي نمي شود پس در نتيجه نمي توان آن را يک شهر به حساب آورد و با شهرهايي مانند لاس وگاس و لس آنجلس يا ...مقايسه کرد.
اما حقيقت اينست که تجربه هاي واقعي ساکنين شهرهاي مجازي قابل مقايسه با تجربه هاي ساکنين شهر هاي حقيقي است و حتي ميشود گفت با آن يکي است اگر چه يکي در حقيقت و ديگري در مجاز اتفاق مي افتد.که البته در دنياي کنوني مرز بين واقعيت و مجاز هر لحظه کمتر مي شود.
نکته مهم اينست که در شهرهاي ديجيتالي همان کارکرد هاي شهر هاي سنتي اتفاق ميافتد مثلا خريد فروش آموزشو حتي جابجايي.
شهر ديجيتالي در آمستردام
يکي از مثال هاي موجود و قابل توجه شهر ديجيتالي،شهر ديجيتال ي است که در سال 1992در آمستردام ايجاد شد.
اين شهر يک تجربه اينترنتي است که بر اساس خدمات اين شبکه بنا نهاده شده است .اين شهر در حقيقت جايي است که ميشود گفت در آن کارکرد هاي شهري به دنياي نامحدود وب منتقل مي شوند .
معماران صفحات وب در اين دنياي مجازي وارد عمل ميشوند زيرا در اينجا ميتوان کارکرد هاي قابل مقايسه اينترنت را پيدا کرد .
در اين شهر اقتصاد سياست آموزش و تفريحات و البته يک مرکز پست براي ارسال ايميل ها درست مانند ديگر شهر هاي واقعي وجود دارد .
اطلاعات مرتب شده در اين شهرها به وسيله کليد هايي قابل دسترسي است که در حقيقت اين کليدها نقش ميدان را در شهرهاي سنتي بازي ميکنند.
توضيح بيشتر اينکه اين ميدان ها صفحات وبي بودند که مي شد از طريق اين عناصر ديداري به آنها دسترسي پيدا کرد.
در ميدان فرهنگ براي مثال شما مي توانيد چندين آيکن نمايشي پيدا کنيد که چندين تاتر و سازمان فرهنگي را در آمستر دام به شما معرفي کند با کليک بر روي يکي از لينک آيکن ها ميتوانيد homepage يکي از اين تاتر هارا ببينيد که در آن شما قادر خواهيد بود اطلاعاتي در مورد تاتري که در حال اجرا است و در مورد پارکينگ و خريد بليت را ببينيد.
در ميدان هاي ديگر مثلا ميتوانيد از آخرين تصميمات شوراي شهر مطلع شويد و همچنين از آدرس شورا.در جاهاي ديگر مي توانيد نمايش موزه هاي آنلاين را ببينيد.
در قسمتي از اين فضاي عمومي شما ميتوانيد فضاهاي خصوصي در اختيار داشته باشيد.
درحقيقت در مقابل فضاهاي مسکوني در شهرها واقعي مفاهيمي مانند homepage در اين شهر وجود دارد که اگر بخواهيد ميتوانيد به آن جنبه عمومي نيز بدهيدبه طوري که براي عموم نيز قابل دسترس باشد.و اگر بخواهيد ميتوانيد اطلاعات موردنظر را در هاردديسک به صورت خصوصي ذخيره کنيد.
يکي از مهمترين بخشهاي عمومي شهر ديجيتالي کافه ها و بار هاي مجازي است جايي شهروندان ميتوانند در يک زمان واقعي بايکديگر گفتگو کنند.
پروژه شهر ديجيتالي آمستردام به وسيله دولت حمايت مالي ميشد و نتيجتا بيشتر در مورد کاربرد فضاهاي الکترونيکي جديد در موارد عمومي بود تا مورد علاقه شرکتهاي تجاري اگر چه بخش تجاري به طور کامل ناديده گرفته نشده بود .
شرکت ها مي توانستند با قرار دادن علامت تجاريشان روي بيل بردهايي که در ميادين قرار داشت و اتصال آن بيل بوردها به سايت خودشان سايت اصلي را حمايت کنند و همچنين ميتوانستند فضايي را در يکي از ميادين اجاره کنند.
آنچه در مورد اين تجربه موفق بسيار جالب بود آن بود که طريقه انجام بعضي از عمليات شهري به وسيله ابزار هاي جديد اينترني به خوبي نشان داده شد.
اينک بشر هر لحظه به پايان حقيقت نزديک ميشود پايان معني و آغاز معناهاي جديد.
حال بايد چشم به راه آينده بود آينده و آينده.
+ نوشته شده توسط مجتبی محمد ظاهری در شنبه هفتم مرداد 1385 و ساعت
19:49 |
